Zeven instrumenten om je zelfvertrouwen te versterken

Hieronder worden zeven instrumenten beschreven om je zelfvertrouwen op te bouwen en versterken. Ze komen uit het boek Zelfvertrouwen: in 30 minuten weet je meer!  van Hans-Georg Willman. Het is de bedoeling dat je deze tools regelmatig gebruikt, zodat ze deel gaan uitmaken van je persoonlijke repertoire waar je bewust of onbewust gebruik van maakt.

Mocht je precies willen weten hoe je je zelfvertrouwen weer kan opbouwen nadat je het bent kwijtgeraakt, klik dan hier!

Lees je het artikel liever in het Engels, klik dan hier.

Wil je liever een korte samenvatting van het artikel dan dat je het helemaal leest, bekijk dan de video hieronder.

Instrument 1: De zaklamp

De eerste van van de zeven instrumenten is de zaklamp. Een zaklamp gebruik je als je iets in het donker beter wilt bekijken, met als gevolg dat je dat object in de spotlight zet. Wanneer je je onzeker voelt, heb je de neiging om alle gebreken en imperfecties van jezelf uit te vergroten. Het effect? Je voelt je nóg beroerder over jezelf.

Vandaar dat het ook anders kan. Willman stelt voor dat “je mild naar jezelf leert te kijken”. (p. 66) Je beeld je een concrete situatie in waar je je normaal gesproken nogal onbeholpen voelt, zoals het willen uitspreken van een idee dat je hebt tijdens een vergadering. Om één of andere reden bevriest je tong tegen je gehemelte terwijl je gedachten als een sneltrein voorbij razen. Dat helpt niet echt om productief te zijn op dat moment, en je innerlijke criticus vindt het prachtig om je er stevig van langs te geven als je je moment gemist hebt.

Dus geeft Willman je een tweede tip: “kijk zonder waardeoordeel naar dit scenario”. (p. 67) Je bent enkel toeschouwer. Wat gebeurt er in zo’n situatie? Hoe voel je je hierbij? Door je opvoeding en interacties heb je geleerd om op een bepaalde manier naar jezelf te kijken, of dat nou positief of negatief is. Door alleen maar te benoemen hoe je je voelt in zo’n lastige situatie, word je je bewust van wat er werkelijk in je hoofd en lichaam afspeelt.

Deze kortstondige ontkoppeling helpt je om je zelfbeeld te veranderen, omdat je je hersenen en lichaam bewust maakt van de tweedeling in perspectieven: die van het heden en die van het verleden. Die twee blijven alleen hetzelfde als je het ingestudeerde programma maar op replay blijft afdraaien. Je bent ook in staat om die spotlight van de zaklamp anders te richten. Zodanig, dat je mogelijkheden begint te zien hoe je wél je doelen kan bereiken.

Lukt het bijvoorbeeld maar niet om op het juiste moment iets te zeggen? Kun je wellicht de hulp van je leidinggevende inschakelen, of een goede collega? Zij kunnen je een kort seintje geven wanneer je iets kan zeggen. Is dat te moeilijk of niet mogelijk? Wellicht kunnen tips van vrienden, familie etc. uitkomst bieden. 😊

Instrument 2: De dictafoon

Gedurende de dag hebben we gesprekken met onszelf in ons hoofd. Hierbij kunnen nogal wat harde woorden vallen als we iets niet helemaal volgens plan hebben gedaan. Deze innerlijke dialogen kunnen ervoor zorgen dat je een nogal miserabele dag hebt als je niet uitkijkt! Willman noemt deze gesprekken “vriendelijke zelfdialogen”. (p. 69)

Om je zelfvertrouwen te vergroten en op te bouwen is het heel belangrijk om deze gesprekken positief en constructief te laten zijn. Om deze valkuil om te negatief tegen jezelf te spreken te vermijden adviseert Willman: “oefen niet te veel druk op jezelf uit door de volledige ‘gesprekscultuur’ met jezelf meteen te willen veranderen.” (p. 69) Begin klein, maak er een gewoonte van, en pluk er de vruchten van. Met andere woorden: geef jezelf en compliment als iets in een concrete situatie goed is gegaan. Wees specifiek. “Let erop dat je de aan jezelf gerichte zinnen positief formuleert.” (p. 70) En laat het effect even op je inwerken. Verandering vergt immers tijd, nietwaar? 😉

Instrument 3: De zeef

Door een normale dag heen vinden er allerlei interacties plaats tussen jou en andere mensen. Familie, vrienden, kennissen, vreemden. De communicatie heeft zwart-wit gezien twee uitkomsten: of je houdt er een fijn, warm gevoel aan over, of je voel je bagger.

Om die reden adviseert Willman je “een soort zeef voor informatie die je gevoel van eigenwaarde ten goede komt. Filter hiermee de uitlatingen die jou goed doen uit de stortvloed die elke dag over je uitgegoten wordt. Het is daarbij niet de bedoeling dat je alles positief beschouwt of jezelf overschat. Want natuurlijk heb je sterke en zwakke punten en natuurlijk bestaat de wereld zowel uit goede als uit slechte dingen. Het is zaak dat je beide zaken opmerkt, maar de eigen sterke kanten en het positieve in de wereld extra nadruk geeft.” (p. 71)

Filter dus op selectieve wijze wat jou het beste helpt om op een realistische wijze de dag door te komen met nummer drie van de zeven instrumenten. Mocht je iemand tegenkomen die een slecht humeur heeft en nogal pinnig uit de hoek kom naar je toe, dan betekent dat nog niet dat jouw eigenwaarde en zelfvertrouwen meteen moeten kelderen tot het dieptepunt. Die persoon ziet het leven even niet zitten, maar dat staat niet gelijk aan het feit dat de hele wereld aan het vergaan is. Loop weg van deze donderwolk, check je zelfdialoog, en ga op zoek naar zonniger oorden 😊.

Instrument 4: Het meetapparaat

Tegenwoordig hebben we allerlei apparaten om de wereld om ons heen te meten, observeren en zelfs imiteren. Voordat al deze apparatuur uitgevonden was, hadden wij als mensen al en ingenieuze wijze om te signaleren hoe het met ons en onze omgeving gesteld is. Ons lichaam is een kompas die ons aangeeft wat er goed gaat en waar we mee mogen doorgaan, maar ook wanneer wij op moeten passen om wat voor reden dan ook.

Willman beaamt dit: “Ons lichaam is het belangrijkste ‘ervaringsinstrument’ dat we hebben. Elk mens beschikt een leven lang over de mogelijkheid om na te gaan of het goed met hem gaat, of niet: of hij moe is of uitgerust, honger heeft of verzadigd is, gezond of ziek. In de loop van het leven leren we echter af om op deze signalen van het lichaam te letten, dan wel om ze serieus te nemen. De gevolgen: negatieve effecten op onze lichamelijke conditie. En die hebben weer hun directe uitwerking op ons zelfvertrouwen.” (p. 74)

Met name wanneer je bijna volwassen bent en in het bijzonder wanneer je begint te werken merk je algauw dat het “geaccepteerd” is dat je over je eigen grenzen heen gaat om je werk goed af te ronden. Waar komen anders al die mensen vandaan die een burn-out krijgen? Het wordt als normaal gezien als je in zo’n toestand terechtkomt. Waarom eigenlijk? 😞

Ons lichaam heeft toch niet voor niets dit signaleringssysteem ingebouwd meegekregen vanaf onze geboorte als levensorganisme? We zijn niet uit puur toeval tot dit punt in onze evolutie terecht gekomen. Verwaarloos dit waardevolle vierde instrument niet, maar koester het en zorg er goed voor. Een gezonde geest in een gezond lichaam is een perfecte manier om je zelfvertrouwen op peil te houden.

Instrument 5: De microfoon

Een microfoon helpt je om je verstaanbaar te maken naar anderen toe. Het versterkt je stem, zodat je niet hoeft te schreeuwen om een groter publiek te bereiken. Ons lichaam fungeert niet alleen als signaleringssysteem naar onszelf toe, maar ook naar anderen toe. Je houding, gezichtsuitdrukking, manier van lopen, staan, zitten…. Allemaal vertellen ze je omgeving hoe het met je gaat (of niet). Vandaar dat nummer vijf van de zeven instrumenten is: de microfoon!

Willman legt uit: “Aan anderen valt het eerst op en het snelst onze lichamelijke verschijning op – of we dat nou willen of niet. Nog voordat we een woord hebben gezegd, vormt de ander zich een beeld van ons en reageert op basis daarvan. Dat hebben communicatieonderzoekers wereldwijd in talloze onderzoeken aangetoond. Ons verschijningsbeeld bepaalt de eerste indruk die de persoon tegenover ons van ons krijgt. Hoe onze lichamelijke toestand op anderen overkomt, de reactie van de ander en het effect van deze reactie op ons zijn niet te onderschatten.” (76-77)

Onthoud wel dat je ook kunt doen alsof je je goed voelt terwijl je wereld ineen aan het storten is achter de schermen. Waarom? Omdat de manier hoe je jezelf presenteert door twee observatoren wordt opgemerkt: je omgeving, en jijzelf. Je kunt met het verkeerde been uit bed zijn gestapt en goed chagrijnig zijn, maar je kunt er ook bewust voor kiezen om er het beste van te maken die dag. Jouw innerlijke belevingswereld veranderd dan mee met jouw beslissing om de dag van zijn betere kant te beschouwen. Het resultaat? Jij voelt je beter, straalt dit uit, en je omgeving heeft niet eens door dat je een paar uur geleden gewoon de dekens over je hoofd wilde trekken om daar te blijven kniezen. 😉

Willman geeft ook nog een paar andere tips om met name je zelfvertrouwen te vergroten, te weten:

1. “Verander iets aan je verschijning, zodat je meteen anders op je omgeving overkomt. Let op de verzorging van je kapsel, huis, nagels en tanden.
2. Verander iets aan je lichaamshouding en bereik daarmee een positief effect bij jezelf en bij anderen. Let op een rechte houding, op dynamische bewegingen, een diepe ademhaling en een vriendelijke glimlach.
3. Ga aan sport doen, zodat je fitheid toeneemt. Dat verhoogt je spiertonus en de spanning in je lichaam.” (p. 78-79)

Probeer de tips eens uit. Begin klein, zodat je kunt wennen aan de veranderingen die zowel in jezelf  (een positief zelfbeeld) als buiten jezelf (mensen voelen zich tot je aangetrokken) plaatsvinden. 😊

Instrument 6: De oordopjes

Het is niet al te moeilijk om te raden waar oordopjes voor zijn! 😊 Juist! Om geluiden van buitenaf uit te sluiten zodat je er niet mee geconfronteerd wordt. Ze helpen je om gefocust te blijven op de doelen die je voor jezelf gesteld hebt, en om niet af te dwalen en andere taken erbij te nemen die je volledig uitgeput achterlaten. Dat komt je zelfvertrouwen al helemaal niet ten goede, toch?

Willman geeft aan dat deze oordopjes instrumenten zijn “waarmee je je oren kunt beschermen als de stemmen van de mensen die altijd bedenkingen hebben te luid worden. Je afsluiten voor de mitsen en maren van mensen om je heen is zeer effectief voor het versterken van je zelfvertrouwen. Want vooral in situaties waarin je je onzeker voelt over een zaak, ben je makkelijk te raken. Aangezien het niet altijd meevalt om de mensen te mijden die je met hun bedenkingen onzeker maken, moet je altijd je virtuele oordopjes bij je hebben en leren om hun aanmerkingen bewust te negeren. Als anderen aan jouw vaardigheden twijfelen, maakt dat jou onzeker en daardoor ga je zelf aan je vaardigheden twijfelen.” (p. 80)

Hij voegt hieraan toe dat “om na één negatieve belevenis je zelfvertrouwen weer in balans te brengen, heb je drie positieve ervaringen nodig. Dat geldt evenzeer voor mensen die jou iets niet toevertrouwen. Zet je zelfvertrouwen niet op het spel door om te gaan met mensen die het van je af willen pakken.” (p.80) Nou, daar is dit zesde van de zeven instrumenten uitermate geschikt voor!

You heard the man! 😉

Instrument 7: De ‘zelfvertrouwen-inventarislijst’

Tijdens moeilijke of spannende momenten in je leven is het makkelijk om de moed te verliezen en gauw de andere kant op te rennen. Juist op zulke momenten is het goed om je spieren op het gebied van zelfvertrouwen te trainen. Willman moedigt je aan om “je mentaal te wapenen. Stel in dat soort gevallen de inventarislijst van je zelfvertrouwen op, waarbij je dingen noteert die je goed vindt aan jezelf en aan je leven. Geef eens antwoord op de volgende negen ‘feelgood-vragen’:

1. Wat vind ik op dit moment goed aan mezelf?
2. Waar ben ik erg trots op?
3. Wat vind ik in mijn levenssituatie juist goed?
4. Waar ben ik dankbaar voor?
5. Welke lastige situatie ben ik goed doorgekomen?
6. Wanneer voel ik me bijzonder goed?
7. Wanneer ben ik bijzonder moedig geweest?
8. Wat doe ik erg graag?
9. Welke mensen denken dat ik iets goed kan?” (p. 81)

Wees eerlijk bij het beantwoorden van deze vragen, ook al doet het pijn. Vergeet niet dat stinkende wonden gemaakt worden door zachte heelmeesters. Wees mild voor jezelf, maar wees authentiek en openhartig tegen jezelf. Als je moet huilen, huil. Moet je lachen, lach. Het fijne van het hebben van privacy is dat je kunt groeien achter gesloten deuren. Niemand hoeft er ook maar lucht van te krijgen. Het gaat ze dan ook niet aan 😉. Groeien gebeurt in stilte, nietwaar? En met deze zeven instrumenten moet dat helemaal goed komen! 👌