Zelfvertrouwen: kwijtgeraakt maar herwonnen!

Iedereen die hier op aarde rondloopt komt er vroeg of laat achter dat zij zonder een gezonde dosis zelfvertrouwen niet veel van hun gestelde doelen zullen bereiken in het leven. Sommige mensen lijken zelfvertrouwen uit te stralen als de zon op zijn hoogtepunt, terwijl bij anderen hun zelfvertrouwen steeds lijkt weg te vloeien als het licht bij de afnemende halve maan.

Als je dit artikel liever in het Engels leest, klik hier.

Onderwerpen die worden behandeld in dit artikel:

Wil je liever een korte samenvatting van het artikel dan dat je het helemaal leest, bekijk dan de video hieronder. Volg je liever een cursus over dit onderwerp, klik dan hier.

Wat is zelfvertrouwen?

Zelfvertrouwen is in het kort: het geloof in jezelf om iedere situatie het hoofd te kunnen bieden en als winnaar uit de bus te komen. Niet zozeer omdat je ten strijde bent gegaan om je vege lijf te redden, maar omdat je (gedeeltelijk) de resultaten hebt geboekt die je voor ogen had.

De voordelen van zelfvertrouwen

Er zijn meerdere redenen te bedenken waarom het hebben van zelfvertrouwen of het ontwikkelen ervan wenselijk is. Je hebt er voordeel aan op verschillende vlakken:

• Het emotionele vlak: je voelt je goed over jezelf en over je competenties. Hierdoor heb je rust in je hoofd, en heb je het gevoel alsof je de hele wereld aankan. Om die reden creëer je bewust of onbewust plek in je hart voor een heel belangrijk persoon in je leven, namelijk jezelf! Je leert van jezelf te houden en dit resulteert erin dat je jezelf accepteert precies zoals je bent. Hoe heb je dat voor elkaar gekregen? Nou, omdat één feit diep tot je is doorgedrongen: zolang je blijft ademhalen, kun je jezelf blijven ontwikkelen en verbeteren. Dat zorgt er natuurlijk weer voor dat je door middel van je innerlijke kracht jezelf kan motiveren en sturen.

• Het psychologische vlak: je kan mentaal heel veel aan en je psychologische veerkracht is heel sterk. Door het ervaren van persoonlijke succesverhalen heb je zelfwaardering ontwikkeld voor je eigen intellectuele en mentale capaciteiten. Je weet wat je aankan, en je bent niet bang om de grenzen van je kunnen op dit vlak te testen. Aan het einde van de rit word je er alleen maar sterker en weerbaarder van. Plus, je wordt slimmer, omdat je meer kennis tot je hebt genomen. Daarbovenop kun je door het aanwenden van zelfreflectie en zelfmanagement ervoor zorgen dat jouw mentale vaardigheden alleen maar meer worden aangescherpt. Hoe meer je weet hoe je in het verleden hebt gereageerd op bepaalde situaties en waarom, hoe makkelijker (en meer beheerst) je toekomstige situaties tegemoet zal treden.

• Het fysieke vlak: je voelt je lekker in je vel, je voelt je zelfverzekerd en je hebt een positief zelfbeeld. Je bent blij met je hoe je eruitziet als persoon (je bent niet perfect, maar gezond en alles werkt naar behoren😉) en je hebt er geen moeite mee om regelmatig te bewegen om dit fijne gevoel in stand te houden. Waarom? Simpel! Je wilt dat je lichaam als gesmeerd blijft functioneren! Terwijl je langzaam maar zeker bezig bent om je lichaam sterker te maken (want dat is waar je uiteindelijk mee bezig bent), gebeurt er ook iets wonderlijks: je begint van binnenuit te stralen!

Je straalt zelfvertrouwen uit, en dat zal je omgeving zeker opvallen. Ineens krijg je complimentjes van familie en vrienden, en misschien zelfs van vreemden! Zonder dat je er erg in hebt, is het mogelijk dat je ook voor anderen een inspiratiebron wordt om aan zichzelf te werken. En krijg je last van mensen die negatieve opmerkingen maken, onthoud dan dat zij eigenlijk heel stiekem willen zijn als jij! Ga dus vooral door met je gezonde gewoontes, en geef niet op! 😊

Zelfvertrouwen in verschillende contexten

Het is heel normaal dat jouw niveau van zelfvertrouwen niet op hetzelfde niveau blijft ongeacht wat je meemaakt in het leven. Beeld je de volgende scenario’s maar eens in:

Scenario 1: Toetsenweek

De toetsenweek is eindelijk achter de rug. Je hebt er alles aan gedaan om zo goed mogelijk en gelijkmatig mogelijk te leren voor je toetsen. Zelfs voor dat stomme vak waar je buikpijn van krijgt als je er alleen maar aan denkt😖…

De cijfers beginnen binnen te stromen, en tot nu toe ben je erg tevreden. Plotseling krijg je de melding dat het cijfer van het gevreesde vak is geüpload! Je hart zinkt pijlsnel in je schoenen en je voelt de angst als een ijskoude druppel langs je rug stromen. Het lijkt wel alsof je hele lichaam versteend en je hart uit te borst probeert te springen!

Op dit moment is je zelfvertrouwen ver te zoeken. Hoe haalde je het in je hoofd om te denken dat het behalen van een voldoende voor dit vak ooit uitvoerbaar was?! Toch raap je al je moed bij elkaar en met een trillende vinger klik je op het bericht dat zich zonder aarzelen opent.

Ademloos kijk je naar het scherm. Dit kan toch niet waar zijn? Twijfel en ongeloof strijden in je binnenste en proberen je ogen te overtuigen dat ze spoken zien. Je probeert de hersenspinsels te verdrijven door een paar keer snel met je ogen te knipperen.

Tot je verbijstering schijnt deze tactiek niet te werken en dringt de realiteit tot je door: je hebt een voldoende! Een golf van opluchting raast door je heen, gevolgd door een tsunami die je je stem doet hervinden. Vol triomf schreeuw je het uit: “Yes! Ik heb een voldoende voor mijn slechtste vak!!!”😎

Zo, hoeven je ouders je ook niet meer aan je hoofd te zeuren over of je dat cijfer ook al binnen hebt gekregen 😉.

Scenario 2: Droomvriend(in)

Je bent op een feestje met vrienden. Eigenlijk had je helemaal geen zin om te gaan, want het was weer één van die dagen waar alles mis leek te gaan. Je weet het wel: je kon de slaap niet vatten en bleef maar woelen in bed. Nét voordat je je volledig over had kunnen geven aan de armen van de droomloze vergetelheid, ging je wekker. Geweldig…😒 Na deze moeizame start van je dag kwam je gewoonweg niet lekker op gang meer. Het enige waar je naar bleef verlangen voor de rest van de dag was die behaaglijke dromerige omhelzing die op je wachtte als je thuiskwam.

Dus toen één van je vrienden je opbelde met de vraag of je meewilde naar dit feest wilde je die persoon het liefste toeschreeuwen dat je al een andere belangrijke afspraak had. Maar goed, je had twee voorgaande uitnodigingen ook al afgeslagen en je wilde niet onbeleefd zijn. Zuchtend geef je je over aan het fatsoen en stem je in. Je gaat mee. Terwijl je je aan het voorbereiden bent naar het feest werp je je bed meerdere smachtende blikken toe. Uiteindelijk trek je met een inwendige kreun de voordeur achter je dicht en ga je op weg naar je rendez-vous.

Nu, het feest zelf. Het was niet zo erg als je je had voorgesteld. De muziek, de mensen, de sfeer, het eten… ze zijn best gezellig te noemen. Ietwat ontspannen begin je meer om je heen te kijken. Je blikt valt op een leuke verschijning aan de andere kant van de kamer. Je focus gaat nu volledig die kant op en je gaat onbewust meer rechtop staan. Die persoon ziet er echt goed uit, zeg! Vlinders beginnen te fladderen in je buik en gedachten van jullie samen als koppel beginnen zich te vormen in je hoofd. Bijna hoor je de kerkbellen al luiden, tot je bruusk wordt onderbroken door de snaterende lach van je innerlijke zelf.

De moed zakt je in de schoenen en de realiteit valt over je heen als een koude douche. Natuurlijk zal die persoon je nooit een blik waardig keuren. Je hebt de laatste tijd je sportroutine verwaarloosd, en nog maar niet te spreken over de outfit die je vandaag hebt aangetrokken! Al mijmerend blijf je kijken naar iemand die je met gemak de rest van je leven naast je wakker wil zien worden. Eén van je vrienden volgt je blik en begint je met een bemoedigende grijns aan te sporen om op de ander af te stappen. Je kan wel door de grond zakken terwijl je afwerende opmerkingen maakt. Hoe kun je ook anders, met die honende lach je van innerlijke criticus?

Dan wordt de hele vriendengroep ingeschakeld. Het duurt niet lang voordat zij de smalende, sarrende stem in je overstemmen. Je vult je longen vol lucht, veegt een onzichtbaar pluisje weg van je schouder en staat net op het punt om op te staan. De potentiële nieuwe vlam kijkt in jouw richting en begint voluit te stralen. Je hart vliegt op en probeert uit je keel weg te vliegen en je benen voelen aan als rubber. Wat een mooie glimlach! Gesterkt door deze gloed doe je een tweede poging om van je plek te komen.

Een schaduw valt over je heen en je kijkt op. Iemand loopt langs je heen en stevent recht af op de bron van je innerlijke vreugde. Het lijkt alsof deze nieuwkomer net van een filmset is afgestapt. Donkere wolken pakken zich langzaam in je binnenste samen terwijl een donkerbruin vermoeden van je wordt bewaarheid. Een diepe kus ter ontmoeting tussen de twee dooft het gepassioneerde vuur dat zich in jou heeft opgebouwd met een sisser. 😞

Ach ja, het was ook te mooi om waar te zijn. Je vrienden kijken je vol medeleven aan, en je buigt je hoofd in teleurstelling. Ineens krijg je een por in je zij. Geïrriteerd kijk je opzij. Met een hoofdbeweging wordt je aandacht geleid naar een mooi gevormd gezicht met twee poelen die je vol interesse bekijken uit een andere hoek van de kamer. Kijk eens aan, misschien is dit toch niet de ergste avond van je leven. Je bed kan wel wachten…😎

Scenario 3: Werk

Het is vrijdagmiddag. Je reminder gaat af. Oh nee! Het is drie uur! Het zweet begint op je voorhoofd schitterende kleine pareltjes te vormen. Je ademhaling gaat met horten en stoten. Je blik wordt wazig. Nog maar 2 uurtjes! Als je dit verknalt wordt je zeker op staande voet ontslagen. Helemaal na de laatste uitbarsting van je baas twee dagen geleden…😬

Kon je deze persoon maar tot rede brengen! Sinds je hier bent komen werken 2 maanden geleden lijkt het wel alsof je nooit iets goeds kan doen. Altijd is er wel iets te mopperen over je prestaties. In het begin nam je aan dat dit kwam omdat je een nieuweling was. Nu niet meer. Iedereen op de afdeling krijgt regelmatig op zijn falie bij het maken van het kleinste foutje.

Menig medewerker heb je dan ook huilend op het toilet aangetroffen. Het duurde daarom ook niet lang voordat je je bedenkingen kreeg over je beslissing om hier te komen werken. Twee woorden maakte altijd een einde aan die gedachten: vaste lasten. Kreunend zwoegde je dan weer verder op de taak die je voor die dag toebedeeld had gekregen.

Echter, het feit dat je lichaam nu zó extreem aan het reageren is op de aanwezigheid van je baas in je leven is een duister omen. Je slaapt slecht, je eetgewoonten zijn opgehouden te bestaan en je schuifelt schuchter door het leven, onzeker over je bestaansrecht. Je sociale kring heeft al meerdere malen aan de bel getrokken dat het niet goed met je gaat. Maar wat moet je dan anders doen? Het is zo moeilijk om aan een andere baan te komen tegenwoordig. En met deze huizenprijzen kun je op je buik schrijven dat je een goedkoper alternatief zult vinden…😞

Knipperend met je ogen probeer je je het levenslicht zo helder mogelijk weer naar binnen te laten stromen. Eén minuut over twee. Hemel, deze deadline ga je absoluut missen. Die berg met werk die je nog te verzetten hebt is veel te hoog en eigenlijk bedoeld voor twee personen, maar je collega moest met spoed weg vanwege een familieaangelegenheid. Niets aan te doen.

Je mijmeringen worden bruut door je blaas verstoord die op dwingende toon je aandacht opeist. Diep zuchtend sta je op. Met moeite sleep je je lichaam richting het toilet. Je bent toe aan de nodige rust, anders trek je het niet lang meer om deze baan te behouden. Terwijl je lichaam zich ontspant op de wc neem je een besluit. Je gezondheid is belangrijker dan deze werkzaamheden. Kijk maar naar die vele mensen op tv die te lang door zijn gegaan met werken en daar nu een hoge prijs voor betalen.

Een verbeten strijd tussen twee krachten ontbrandt in je binnenste. Je overlevingsdrang schreeuwt: “En je deadline dan, je vaste lasten, je dak boven je hoofd!?” De wc spoelt door, en daarmee je eerder verworven wilskracht. Misschien moet je dit idee inderdaad laten varen en weer aan het werk gaan. “Goed zo!”, roept je overlevingsdrang. “Maak niet teveel golven in het water. Dit is de beste manier om iedere dag door te komen.” Een beheerste stille stem diep in je vraagt, “En je zelfrespect dan? Beteken je dan zo weinig voor jezelf dat iedereen met je kan doen wat ‘ie wilt, ongeacht de gevolgen voor je eigen wezen?”

Als door de bliksem getroffen blijf je midden op de gang staan. Inderdaad! En hoe zit het met al die slapeloze nachten, hartkloppingen, pesterijen, opgekropte boosheid en verdriet! Een idee begint in je binnenste te ontkiemen om uit deze benarde positie te komen. Voordat je je kunt bedenken loop je naar het kantoor van je baas. Je klopt aan met kloppend hart en een stalen vastberadenheid. Een kort antwoord komt je tegemoet door de gesloten deur: “Open!” Je neemt diep adem en stapt naar binnen.

Om je angst vóór te zijn en je nieuw hervonden zelfvertrouwen te laten wortelen in je biedt je je excuses aan voor het storen. Je legt uit dat je de deadline van vanmiddag graag wilt halen, maar dat dit niet gaat lukken zonder de hulp van een andere collega. Je wilt geen half werk leveren, en je doet je eigen idee uit de doeken om alles binnen twee weken af te hebben. Niet alleen dat, maar dit proces kan geautomatiseerd worden zodat het de werkdruk verlicht én een heldere structuur biedt, zodat iedere werknemer precies weet in welke fase van uitvoering die zich bevindt. Graag zou je de kans krijgen om dit idee uit te voeren, en daarom vraag je bij deze om uitstel.

Met ingehouden adem wacht je het antwoord van je werkgever af. Na wat een eeuwigheid lijkt krijg je te horen: “Niet slecht! Het plan klinkt praktisch uitvoerbaar en efficiënt genoeg. Je krijgt twee extra weken de tijd. Laat me er geen spijt van krijgen!” Opgelucht bevestig je dat dit niet het geval zal zijn. Innerlijk juichend loop je weer naar je bureau, en al gauw heb je de details van je plan uitgewerkt. Met hernieuwde energie val je aan op de opdracht.

Twee weken later is alles keurig op tijd af. En niet alleen dat: je baas heeft besloten om jouw methode in te voeren als standaardprocedure met jou als coördinator. Wie had dat gedacht! Je voelde je zo blij als een kind. Je bezwaarde hart was nu zo licht als een veertje. Er rest je nu nog één ding om te doen: genieten van een goede nachtrust of twee… 😊

Scenario 4: Je passie

Vanaf het ochtendkrieken heb je reikhalzend uitgekeken naar dit moment. Je mag weer! Lekker genieten van deze hobby die je altijd weer goed doet. Je voelt je hartslag dalen en vervlecht zich met je ademhaling tot een regelmatig ritme terwijl je eraan denkt. Even geen stress, want dat is nergens voor nodig. Je weet precies wat je moet doen. Nog belangrijker: je bent er goed in! Je lichaam en geest werken als een goed geoliede machine, en het lijkt alsof de tijd stil blijft staan. Urenlang kun je je verliezen in deze heerlijke activiteit. Alles klopt gewoon. Je bent in de flow.

Op momenten waar het even niet zo goed met je gaat en je je eigenwaarde en zelfvertrouwen voelt droppen, vind je altijd weer troost in deze bezigheid. Dan voel je je weer geaard. Geworteld. Sterk. Je innerlijke batterij wordt weer opgeladen, en je kan er weer tegenaan. Dat emotionele moeras met zijn vervaarlijke klauwen van mist, drijfzand, en huilende wind gedurende pikdonkere nachten kan je niet in zijn greep houden. Hoe vaker je je overgeeft aan deze passie, hoe kleiner het territorium van dit verwerpelijk monster wordt. Op een dag hoop je het volledig te verslaan, maar je blijft realistisch: je bent een mens, en dus niet perfect. Licht werpt nu eenmaal schaduwen.

Oorzaken en gevolgen van het kwijtraken van zelfvertrouwen

De makkelijkste manier om hierover iets te zeggen, is door terug te grijpen naar bovenstaande scenario’s.

Scenario 1: Toetsenweek

Een paar oorzaken voor het kwijtraken van je zelfvertrouwen kom je tegen in dit scenario. Gedurende je leven is er altijd iemand die je vergezelt, waar je ook gaat. Die persoon heeft commentaar op alles wat je doet en alles wat er om je heen gebeurt. Weet je wat het ergste is? Als je niet oppast, blijft deze persoon maar doorpraten. Non-stop. De. Hele. Ganse. Tijd. Enig idee wie deze stoorzender is?

Dat ben jij zelf. Huh? Oh ja, jij! Is het je weleens opgevallen hoe je tegen jezelf praat in je hoofd? Let er maar eens op. Enne? Wanneer je toch met die observatie bezig bent, tel maar eens hoe vaak je positief over jezelf en de situatie praat. Hoeveel keer laat je je negatief uit over een situatie?

Negatieve zelfpraat en het hebben van een negatief perspectief op de wereld om je heen zorgen ervoor dat het moeilijk is om een positief resultaat te verwachten. Zelfs wanneer je je uiterste best hebt gedaan om te blokken voor een toets van een vak die je gewoon niet zo ligt. Plus, om een goed cijfer te krijgen moet je ook zelfmanagement, zelfmotivatie en zelfsturing hebben. Die komen je niet zomaar aanwaaien, dus om die meteen aan de kant te schuiven en pretenderen alsof de wereld vergaat… gaan we niet doen. 😊

Scenario 2: Droomvriend(in)

Andere oorzaken voor het kwijtraken of verzwakken van je zelfvertrouwen kom je tegen in het tweede scenario. Allereerst kom je het hebben van zelfmedelijden tegen omdat er sprake is van het hebben gehad van weinig slaap. Daarna wil je deze zo spoedig mogelijk inhalen en zo zelfliefde tentoon stellen. Die krijgt het helaas zwaar te verduren van de sloopkogel van de samenleving: de drang om je te conformeren aan de norm. Teveel keer nee zeggen wordt als zelfzuchtig gezien, dus zit er volgens jou niets anders op dan toch te gaan naar dat feest.

Daar voel je je eigenlijk best goed bij nader inzien. Totdat je die leuke verschijning ontwaart aan de andere kant van de kamer. Je zelfbewustzijn en zelfbeeld worden op dat moment behoorlijk in de schijnwerpers gezet, en dat maakt het voor jouzelf best pittig om gewoon op die ander af te stappen en een gesprek aan te knopen.

Helaas, je zelfvertrouwen krijgt een behoorlijke nekslag als je ontdekt dat je partner-in-spé verdrietig genoeg al bezet is. Al je opgebouwde zelfwaardering is meteen het raam uit gevlogen. Echter, in diens plaats is een ander uit zijn as herrezen: je zelfvertrouwen! Zeg nou zelf, wie vindt het nou niet leuk om bewonderd te worden door een ander? 😉

Scenario 3: Werk

Als er wel iets is dat moeilijk te reguleren is, dan is het wel zelfmotivatie. Je weet dat je een baan nodig hebt en vaste lasten te betalen hebt, maar dat neemt niet weg dat het heel vervelend is om ergens te werken waar je op eierschalen moet lopen. Op den duur breken die misschien dan niet, maar jij wel. Je knaagt zelf aan de stoelpoten van je zelfverzekerdheid, zelfbeeld, en zelfwaardering.

Iedere keer als je een beslissing neemt die tegen je innerlijke normen en waarden ingaat doe je een stap bij je eigen ik vandaan. Dat stukje dat je echte, authentieke “ik” vertegenwoordigd. Dat is vragen om het verlies van innerlijke rust en kracht, en dat resulteert dan in lichamelijke signalen dat het niet goed zit met de balans in je leven.

Een manier om die scheefgroei weer te herstellen is door een flinke portie zelfsturing, zelfmanagement en zelfreflectie te verorberen. Anders gezegd: je roept jezelf tot orde, vraagt je af hoe je bent gekomen waar je nu bent, en hoe je ervoor kan zorgen er nooit meer te belanden. Dan resten er nog maar twee dingen die je nog kan doen: diep ademhalen en vol goede moed opnieuw ertegenaan gaan.

Scenario 4: Je passie

Dit scenario bevat veel elementen die je tegenkomt als je je lekker in je vel voelt. Je bent in the zone en voelt je ontspannen. Waarom? Omdat je weet dat je goed bent in je passie. Alle facetten vloeien naadloos in elkaar over en dat zorgt voor een positief zelfbeeld. Je weet dat je competent bent en dat zorgt weer voor zelfacceptatie.

Een zeer waarschijnlijk gevolg van jouw goede prestaties en focus, is dat je ongemerkt (of niet, afhankelijk van hoe fanatiek je bent 😉) beter wordt in de activiteiten die je uitvoert. Zelfontwikkeling op deze gebieden gebeurt haast ongemerkt, en een bijkomend voordeel is dat je deze verworven vaardigheden weer tijdens andere situaties kan gebruiken. Zo blijf je jezelf ontplooien en ontwikkel je je zelfvertrouwen en zelfverzekerdheid op een natuurlijke manier.

Praktische tips om jezelf weer op te bouwen en versterken

Hieronder worden zeven instrumenten beschreven om je zelfvertrouwen op te bouwen en versterken. Ze komen uit het boek Zelfvertrouwen: in 30 minuten weet je meer!  van Hans-Georg Willman. Het is de bedoeling dat je deze tools regelmatig gebruikt, zodat ze deel gaan uitmaken van je persoonlijke repertoire waar je bewust of onbewust gebruik van maakt.

Instrument 1: De zaklamp

Een zaklamp gebruik je als je iets in het donker beter wilt bekijken, met als gevolg dat je dat object in de spotlight zet. Wanneer je je onzeker voelt, heb je de neiging om alle gebreken en imperfecties van jezelf uit te vergroten. Het effect? Je voelt je nóg beroerder over jezelf.

Vandaar dat het ook anders kan. Willman stelt voor dat “je mild naar jezelf leert te kijken”. (p. 66) Je beeld je een concrete situatie in waar je je normaal gesproken nogal onbeholpen voelt, zoals het willen uitspreken van een idee dat je hebt tijdens een vergadering. Om één of andere reden bevriest je tong tegen je gehemelte terwijl je gedachten als een sneltrein voorbij razen. Dat helpt niet echt om productief te zijn op dat moment, en je innerlijke criticus vindt het prachtig om je er stevig van langs te geven als je je moment gemist hebt.

Dus geeft Willman je een tweede tip: “kijk zonder waardeoordeel naar dit scenario”. (p. 67) Je bent enkel toeschouwer. Wat gebeurt er in zo’n situatie? Hoe voel je je hierbij? Door je opvoeding en interacties heb je geleerd om op een bepaalde manier naar jezelf te kijken, of dat nou positief of negatief is. Door alleen maar te benoemen hoe je je voelt in zo’n lastige situatie, word je je bewust van wat er werkelijk in je hoofd en lichaam afspeelt.

Deze kortstondige ontkoppeling helpt je om je zelfbeeld te veranderen, omdat je je hersenen en lichaam bewust maakt van de tweedeling in perspectieven: die van het heden en die van het verleden. Die twee alleen hetzelfde als je het ingestudeerde programma maar op replay blijft afdraaien. Je bent ook in staat om die spotlight van de zaklamp anders te richten. Zodanig, dat je mogelijkheden begint te zien hoe je wél je doelen kan bereiken.

Lukt het bijvoorbeeld maar niet om op het juiste moment iets te zeggen? Kun je wellicht de hulp van je leidinggevende inschakelen, of een goede collega? Zij kunnen je een kort seintje geven wanneer je iets kan zeggen. Is dat te moeilijk of niet mogelijk? Wellicht kunnen tips van vrienden, familie etc. uitkomst bieden. 😊

Instrument 2: De dictafoon

Gedurende de dag hebben we gesprekken met onszelf in ons hoofd. Hierbij kunnen nogal wat harde woorden vallen als we iets niet helemaal volgens plan hebben gedaan. Deze innerlijke dialogen kunnen ervoor zorgen dat je een nogal miserabele dag hebt als je niet uitkijkt! Willman noemt deze gesprekken “vriendelijke zelfdialogen”. (p. 69)

Om je zelfvertrouwen te vergroten en op te bouwen is het heel belangrijk om deze gesprekken positief en constructief te laten zijn. Om deze valkuil te vermijden adviseert Willman: “oefen niet te veel druk op jezelf uit door de volledige ‘gesprekscultuur’ met jezelf meteen te willen veranderen.” (p. 69) Begin klein, maak er een gewoonte van, en pluk er de vruchten van. Met andere woorden: geef jezelf en compliment als iets in een concrete situatie goed is gegaan. Wees specifiek. “Let erop dat je de aan jezelf gerichte zinnen positief formuleert.” (p. 70) En laat het effect even op je inwerken. Verandering vergt immers tijd, nietwaar? 😉

Instrument 3: De zeef

Door een normale dag heen vinden er allerlei interacties plaats tussen jou en andere mensen. Familie, vrienden, kennissen, vreemden. De communicatie heeft zwart-wit gezien twee uitkomsten: of je houdt er een fijn, warm gevoel aan over, of je voel je bagger.

Om die reden adviseert Willman je “een soort zeef voor informatie die je gevoel van eigenwaarde ten goede komt. Filter hiermee de uitlatingen die jou goed doen uit de stortvloed die elke dag over je uitgegoten wordt. Het is daarbij niet de bedoeling dat je alles positief beschouwt of jezelf overschat. Want natuurlijk heb je sterke en zwakke punten en natuurlijk bestaat de wereld zowel uit goede als uit slechte dingen. Het is zaak dat je beide zaken opmerkt, maar de eigen sterke kanten en het positieve in de wereld extra nadruk geeft.” (p. 71)

Filter dus op selectieve wijze wat jou het beste helpt om op een realistische wijze de dag door te komen. Mocht je iemand tegenkomen die een slecht humeur heeft en nogal pinnig uit de hoek kom naar je toe, dan betekent dat nog niet dat jouw eigenwaarde en zelfvertrouwen meteen moeten kelderen tot het dieptepunt. Die persoon ziet het leven even niet zitten, maar dat staat niet gelijk aan het feit dat de hele wereld aan het vergaan is. Loop weg van deze donderwolk, check je zelfdialoog, en ga op zoek naar zonniger oorden 😊.

Instrument 4: Het meetapparaat

Tegenwoordig hebben we allerlei apparaten om de wereld om ons heen te meten, observeren en zelfs imiteren. Voordat al deze apparatuur uitgevonden was, hadden wij als mensen al en ingenieuze wijze om te signaleren hoe het met ons en onze omgeving gesteld is. Ons lichaam is een kompas die ons aangeeft wat er goed gaat en waar we mee mogen doorgaan, maar ook wanneer wij op moeten passen om wat voor reden dan ook.

Willman beaamt dit: “Ons lichaam is het belangrijkste ‘ervaringsinstrument’ dat we hebben. Elk mens beschikt een leven lang over de mogelijkheid om na te gaan of het goed met hem gaat, of niet: of hij moe is of uitgerust, honger heeft of verzadigd is, gezond of ziek. In de loop van het leven leren we echter af om op deze signalen van het lichaam te letten, dan wel om ze serieus te nemen. De gevolgen: negatieve effecten op onze lichamelijke conditie. En die hebben weer hun directe uitwerking op ons zelfvertrouwen.” (p. 74)

Met name wanneer je bijna volwassen bent en in het bijzonder wanneer je begint te werken merk je algauw dat het “geaccepteerd” is dat je over je eigen grenzen heen gaat om je werk goed af te ronden. Waar komen anders al die mensen vandaan die een burn-out krijgen? Het wordt als normaal gezien als je in zo’n toestand terechtkomt. Waarom eigenlijk? 😞

Ons lichaam heeft toch niet voor niets dit signaleringssysteem ingebouwd meegekregen vanaf onze geboorte als levensorganisme? We zijn niet uit puur toeval tot dit punt in onze evolutie terecht gekomen. Verwaarloos dit waardevol instrument niet, maar koester het en zorg er goed voor. Een gezonde geest in een gezond lichaam is een perfecte manier om je zelfvertrouwen op peil te houden.

Instrument 5: De microfoon

Een microfoon helpt je om je verstaanbaar te maken naar anderen toe. Het versterkt je stem, zodat je niet hoeft te schreeuwen om een groter publiek te bereiken. Ons lichaam fungeert niet alleen als signaleringssysteem naar onszelf toe, maar ook naar anderen toe. Je houding, gezichtsuitdrukking, manier van lopen, staan, zitten…. Allemaal vertellen ze je omgeving hoe het met je gaat (of niet).

Willman legt uit: “Aan anderen valt het eerst op en het snelst onze lichamelijke verschijning op – of we dat nou willen of niet. Nog voordat we een woord hebben gezegd, vormt de ander zich een beeld van ons en reageert op basis daarvan. Dat hebben communicatieonderzoekers wereldwijd in talloze onderzoeken aangetoond. Ons verschijningsbeeld bepaalt de eerste indruk die de persoon tegenover ons van ons krijgt. Hoe onze lichamelijke toestand op anderen overkomt, de reactie van de ander en het effect van deze reactie op ons zijn niet te onderschatten.” (76-77)

Onthoud wel dat je ook kunt doen alsof je je goed voelt terwijl je wereld ineen aan het storten is achter de schermen. Waarom? Omdat de manier hoe je jezelf presenteert door twee observatoren wordt opgemerkt: je omgeving, en jijzelf. Je kunt met het verkeerde been uit bed zijn gestapt en goed chagrijnig zijn, maar je kunt er ook bewust voor kiezen om er het beste van te maken die dag. Jouw innerlijke belevingswereld veranderd dan mee met jouw beslissing om de dag van zijn betere kant te beschouwen. Het resultaat? Jij voelt je beter, straalt dit uit, en je omgeving heeft niet eens door dat je een paar uur geleden gewoon de dekens over je hoofd wilde trekken om daar te blijven kniezen. 😉

Willman geeft ook nog een paar andere tips om met name je zelfvertrouwen te vergroten, te weten:

1. “Verander iets aan je verschijning, zodat je meteen anders op je omgeving overkomt. Let op de verzorging van je kapsel, huis, nagels en tanden.
2. Verander iets aan je lichaamshouding en bereik daarmee een positief effect bij jezelf en bij anderen. Let op een rechte houding, op dynamische bewegingen, een diepe ademhaling en een vriendelijke glimlach.
3. Ga aan sport doen, zodat je fitheid toeneemt. Dat verhoogt je spiertonus en de spanning in je lichaam.” (p. 78-79)

Probeer de tips eens uit. Begin klein, zodat je kunt wennen aan de veranderingen die zowel in jezelf  (een positief zelfbeeld) als buiten jezelf (mensen voelen zich tot je aangetrokken) plaatsvinden. 😊

Instrument 6: De oordopjes

Het is niet al te moeilijk om te raden waar oordopjes voor zijn! 😊 Juist! Om geluiden van buitenaf uit te sluiten zodat je er niet mee geconfronteerd wordt. Ze helpen je om gefocust te blijven op de doelen die je voor jezelf gesteld hebt, en om niet af te dwalen en andere taken erbij te nemen die je volledig uitgeput achterlaten. Dat komt je zelfvertrouwen al helemaal niet ten goede, toch?

Willman geeft aan dat deze oordopjes instrumenten zijn “waarmee je je oren kunt beschermen als de stemmen van de mensen die altijd bedenkingen hebben te luid worden. Je afsluiten voor de mitsen en maren van mensen om je heen is zeer effectief voor het versterken van je zelfvertrouwen. Want vooral in situaties waarin je je onzeker voelt over een zaak, ben je makkelijk te raken. Aangezien het niet altijd meevalt om de mensen te mijden die je met hun bedenkingen onzeker maken, moet je altijd je virtuele oordopjes bij je hebben en leren om hun aanmerkingen bewust te negeren. Als anderen aan jouw vaardigheden twijfelen, maakt dat jou onzeker en daardoor ga je zelf aan je vaardigheden twijfelen.” (p. 80)

Hij voegt hieraan toe dat “om na één negatieve belevenis je zelfvertrouwen weer in balans te brengen, heb je drie positieve ervaringen nodig. Dat geldt evenzeer voor mensen die jou iets niet toevertrouwen. Zet je zelfvertrouwen niet op het spel door om te gaan met mensen die het van je af willen pakken.” (p.80)

You heard the man! 😉

Instrument 7: De ‘zelfvertrouwen-inventarislijst’

Tijdens moeilijke of spannende momenten in je leven is het makkelijk om de moed te verliezen en gauw de andere kant op te rennen. Juist op zulke momenten is het goed om je spieren op het gebied van zelfvertrouwen te trainen. Willman moedigt je aan om “je mentaal te wapenen. Stel in dat soort gevallen de inventarislijst van je zelfvertrouwen op, waarbij je dingen noteert die je goed vindt aan jezelf en aan je leven. Geef eens antwoord op de volgende negen ‘feelgood-vragen’:

1. Wat vind ik op dit moment goed aan mezelf?
2. Waar ben ik erg trots op?
3. Wat vind ik in mijn levenssituatie juist goed?
4. Waar ben ik dankbaar voor?
5. Welke lastige situatie ben ik goed doorgekomen?
6. Wanneer voel ik me bijzonder goed?
7. Wanneer ben ik bijzonder moedig geweest?
8. Wat doe ik erg graag?
9. Welke mensen denken dat ik iets goed kan?” (p. 81)

Wees eerlijk bij het beantwoorden van deze vragen, ook al doet het pijn. Vergeet niet dat stinkende wonden gemaakt worden door zachte heelmeesters. Wees mild voor jezelf, maar wees authentiek en openhartig tegen jezelf. Als je moet huilen, huil. Moet je lachen, lach. Het fijne van het hebben van privacy is dat je kunt groeien achter gesloten deuren. Niemand hoeft er ook maar lucht van te krijgen. Het gaat ze dan ook niet aan 😉. Groeien gebeurt in stilte, nietwaar?

Inspirerende mensen die hun zelfvertrouwen herwonnen

Misschien is het je opgevallen, maar misschien ook niet. Hangt er vanaf hoe goed je hebt opgelet tijdens je geschiedenislessen 😉. De meeste mensen die een grote impact op de wereld hebben gemaakt, hebben dit niet zomaar bereikt. Het zijn geen eendagsvliegen geweest, anders waren we ze allang vergeten. Helaas zijn er talloze mensen die wél in de vergetelheid zijn geraakt, maar dat maakt hun impact er niet minder om.

Je komt ze tegen op allerlei vlakken, zoals de geneeskunde (Alexander Fleming), het humanitaire vlak (Princess Diana en Moeder Teresa), op het politieke vlak (Eleanor Roosevelt, Winston Churchill, Martin Luther King, Indira Ghandi, Rosa Parks), op het muzikale vlak (Ludwig van Beethoven en Joseph Bologne Chevalier de Saint-George), op het religieuze vlak (Jezus Christus, de profeet Mohammed), op het filosofische vlak (Socrates, Plato), op het vlak van de media (Oprah Winfrey en Samuel L. Jackson) en ga zo maar door.

Er zijn zoveel mensen die een memorabele nalatenschap hebben achtergelaten. Ze allemaal opnoemen zou dikke pillen van boeken vullen. Een manier om je eigen zelfvertrouwen op te krikken, is om hun verhalen te lezen. Je kan zoveel leren van hun succesverhalen, maar ook van hun fouten. Die laatsten helpen je om tijd te winnen, omdat je ze nu kunt vermijden. Niet alleen dat: je kunt je ook identificeren met deze mensen. Je komt erachter dat ze eigenlijk niet zo heel veel verschillen van jou, want ze hadden ook te maken met onzekerheid, pijn, verdriet, hopeloosheid en uitzichtloosheid.

Toch hebben ze een manier gevonden om uit zulke diepe dalen te komen. Laat je door hun verhalen inspireren, en kies ervoor om in hun schoenen te gaan staan voor een poosje in plaats van mindless te scrollen door reels en andere afleidingen. Gebruik je tijd om je goed te (leren) voelen, en richt je aandacht op datgene dat je graag wilt zien groeien: je zelfvertrouwen. Want wat deze mensen hebben gedaan, kan jij ook. Niet op grote schaal, maar je zal verbaasd zijn over het aantal mensen die je om je heen inspireert door je eigen innerlijke (of uiterlijke) strijd te overwinnen. 😊

Het is heel makkelijk om te proberen om iemand die jij bewondert en die jou inspireert te imiteren in de hoop om dezelfde resultaten te bereiken als zij. Vergeet echter niet dat jij ook voor iemand anders een bron van inspiratie kan zijn.

Word je eigen inspiratiebron!

Gebaseerd op wat jij hebt meegemaakt, is jouw levensverhaal ook de moeite waard om te gebruiken om het beste uit jezelf te halen. Vanaf je kindertijd zijn er dromen en doelen diep in je aan het sluimeren geweest die steeds bij het ontwaken ofwel verwelkomd waren door de zonnestralen van je zelfvertrouwen, of onder de dekens gejaagd door je angsten.

Nu je beter weet hoe je deze angsten kunt beteugelen, zou ik je willen uitnodigen om van die ochtend vol beloften een zonovergoten dag te maken. Ja, je zult episodes van schaduw, wind en regen tegenkomen in je levenswandel.

Maar zeg nou zelf: hoe anders leer je groeien en sterker worden om als een diepgewortelde eik in het leven te staan? 😉 Probeer het eens uit. Misschien vind je het nog leuk ook!

Volg je liever een cursus over dit onderwerp, klik dan hier.